12 GRUDNIA |
Wybitni Gdańszczanie
Wybitni Gdańszczanie

Wybitni Gdańszczanie

Gdańsk, mimo że leży blisko środka Europy, pozostawał przez większość swojej historii na uboczu głównych nurtów kultury i historii. Nie przeszkodziło mu to "wydać" kilku wybitnych postaci, które zna i pamięta historia świata.

To, że Europa na wschodzie kończy się na Uralu przyjmujemy jako fakt oczywisty. Rzadko kto jednak wie, że takie określenie granic między Europą a Azją świat zawdzięcza gdańskiemu geografowi Philippowi Clüverowi, który wśród licznych swoich ustaleń i postulatów naukowych zaproponował objęcie granicami Europy również terenów aż po Ural.

Innym wielkim dzieckiem Gdańska był człowiek, który miał zostać kupcem, z zawodu był piwowarem, ale do historii przeszedł jako astronom. Mowa o Hansie Hewelke, którego przyjęło się nazywać Janem Heweliuszem, a który każdą wolną chwilę spędzał w swoim obserwatorium urządzonym na dachach trzech kamienic na Starym Mieście. Badał księżyc, planety, komety i gwiazdy, a choć jego prace nie mają znaczenia tak fundamentalnego jak dzieła Kopernika, wniósł istotny wkład w poznanie mechanizmów rządzących sferami niebieskimi.

Przedstawiciel intelektualnej, politycznej i finansowej elity Daniel Gralath, który wraz z grupą pasjonatów nowinek naukowych założył w XVIII wieku Gdańskie Towarzystwo Przyrodnicze, pasjonował się niedawno odkrytymi zjawiskami elektrycznymi, które z zapałem badał. Był odkrywcą zjawiska oddziaływań elektrostatycznych, które opisał wprawdzie, ale nie sformułował niestety matematycznego wzoru dla swojej teorii. Zrobił to w późniejszym czasie francuski fizyk Charles Coulomb i tylko dlatego na lekcjach fizyki młodzież uczy się o prawie Coulomba, a nie o prawie Gralatha.

Daniel Gabriel Fahrenheit wynalazca rtęciowego termometru i autor skali temperatury, urodził się w Gdańsku i mieszkał przy dzisiejszej ulicy Ogarnej. Chociaż jako dziecko wyjechał na zawsze do Niderlandów by ostatecznie osiąść w Hadze, Gdańsk pamięta o nim i szczyci się jego osiągnięciami. Skala Fahrenheita, nigdy nie stosowana w Gdańsku, używana jest po dziś dzień w niektórych krajach anglosaskich, a pochodzący z nich goście ze zdziwieniem dowiadują się, że Fahrenheit urodził się w mieście nad Motławą.

Znanym na całym świecie filozofem, który podobnie jak Fahrenheit urodził się w Gdańsku i opuścił go jako dziecko, by gdzie indziej rozwijać swoje talenty, był Artur Schopenhauer. Urodził się w kamienicy przy ul. Św. Ducha i jako dziecko wyemigrował wraz z rodzicami, którzy nie chcieli pozostać w rodzinnym mieście po jego zagarnięciu przez króla Prus.

Burzliwa historia Gdańska wydała jeszcze jedną postać znaną na całym świecie. To oczywiście Lech Wałęsa, ikona polskich "dróg do wolności", postać utożsamiana ze społecznym zrywem w latach 80. XX wieku i fenomenem Solidarności.

Gdańsk nie może się poszczycić zbyt wieloma postaciami o wybitności przekraczającej granice państw i epok, jednak tych kilku jego mieszkańców, którzy są znani na świecie zapisanych zostało w historii świata ogromnymi, a niektórzy nawet złotymi literami.

Podziel się na:

Wkrótce w Pomorskim: